تصاویر منتخب

درباره سایت

بایگانی

نویسندگان

صفحات دیگر

پیوندها

تصاویر برگزیده

شبکه های اجتماعی

چه كار كنیم به قرآن خواندن علاقه مند شویم؟

قرآن

هدف این كتاب عظیم الشأن هدایت و مخاطب آن همه انسانها و به تعبیر خود قرآن «ناس» می باشد كه در سوره مباركه ابراهیم(ع) تصریح به آن شده است : «الر كتاب انزلناه الیك لتخرج الناس من الظلمات الی النور باذن ربهم الی صراط العزیز الحمید» محتوی این كتاب عظیم الشأن از 2 عنصر تبیین گری و دعوت گرایی برخوردار بوده كه با برخورداری از این دو روش محتوای آن از یك نگاه كلی در محورهای ذیل جمع بندی می شود:


1.
بخشی از آیات در راستای دعوت به خداشناسی و توحید در ابعاد مختلف آن و معرفی اسماء و اوصاف خداوند تبارك و تعالی است كه از آن جمله آیات 21 تا 24 سوره حشر آیات 1 تا 6 سوره حدید, آیه 255 بقره می باشد.
2.
معادشناسی و معرفی حیات اخروی در مراحل و منازل مختلف مرگ , عالم برزخ قیامت كبری و بهشت و جهنم كه حدود یك سوم از آیات قرآن كریم به این محور اختصاص یافته است كه این خود نشان از اهمیت و نقش ویژه مباحث معادشناسی در فرآیند هدایت و سعادت است .
3.
دعوت به تهذیب نفس و تطهیر باطن كه از شرایط لازم رسیدن به هدف نهائی یعنی خروج از ظلمات به سوی نور و تقرب الی الله است از راه الف ) دعوت به ایمان و جمیع مراتب آن ب ) دعوت به تقوی و جمیع مراتب آن.
4.
قصص انبیاء، اولیا و حكماء و تببین نحوه تربیت آنها را و چگونگی تربیت مردم سرگذشت جنگها و برخورد كفار با اهل ایمان و مقابله اهل ایمان , آنها نیز در این بخش جای می گیرد. 5. آیات الاحكام كه در این بخش احكام و وظایف عملی مسلمان , از عبادات , معاملات و اجتماعیات مثل نماز و روزه و خمس و جهاد و بیع و نكاح و... اشاره شده كه تفصیل و جزئیات آن توسط فرمایشات پیامبر عظیم الشأن و سخنان ائمه اطهار(ع ) تبیین می گردد. همچنین مندرج می گردد آیاتی كه مربوط به آداب اجتماعی مسلمانان می شود. ب . تحصیل و فراهم ساختن ابزار و شرایط لازم: برای استفاده از قرآن در مراحل و مراتب مختلف تلاوت , ترجمه , تفسیر. برای تلاوت قرآن تنها دانستن قواعد روخوانی و برای مرتبه عالی تر قواعد تجوید كافی است ولی برای دست یابی به ترجمه نمودن آیات , تحصیل ادبیات عرب به ویژه در شاخه های صرف , نحو, لغت و معانی نیز لازم است و اما برای برخورداری از فهم تفسیر قرآن و توان تفسیر نمودن قرآن علاوه بر دانش ادبیات عرب , تسلط كامل بر آیات قرآن , طرح سؤال , حلم در مقابل سؤال , تفكر و تدبر در آیات و مقاصد آن , توجه به آراء و نظریات مفسران و از همه مهمتر طهارت دل و تهذیب نفس از آلودگی از جمله شرائط و ابزار ضروری برای فهم تفسیری قرآن می باشد.
1.
تسلط كامل بر آیات ) از آنجا كه در برخی موارد آیات قرآن ناظر بر یكدیگر و مفسر و مبین همدیگر هستند تسلط كامل بر آیات نقش مؤثری در فهم آیات ایفا كرده راه یابی به آیات هم آهنگ و هم محتوی كه در پرتو تسلط بر آیات میسر می گردد توضیح و تفسیر واضحی از آیات را به ارمغان می آورد. و شاید یكی از اسرار تأكید بر تلاش های مكرر قرآن كه سیره اولیاءای نیز بر آن قرار گرفته است تسلط كامل بر قرآن پیدا کردن است.
2.
طرح سؤال ) از جمله بهترین شیوه ها برای به نطق كشیدن آیات و بدست آوردن ظرافتهای محتوای قرآن این است كه از چینش الفاظ آیات , انتخاب واژه ها, ترتیب آیات و پرس و جو كنیم و یا اینكه با طرح سؤال های كلی در جستجوی پاسخ آن از قرآن باشیم . بعنوان مثال در جستجوی این باشیم كه خداوند شگردهای شیطان را در قرآن چگونه بیان كرده است و با این نگاه آیات را مورد مداقه قرار دهیم . 3. حلم در مقابل سؤال ) مهمترین مسأله بعد از طرح سؤال حلم و خویشتن داری در مقابل سؤال است بدین معنا كه عجله در یافتن پاسخ بدون رعایت قواعد ادبی و لغوی ننماییم و چیزی را بدون قراین و شواهد به قرآن اسناد ندهیم كه در این صورت در معرض خطر تفسیر به رأی قرار خواهیم گرفت . 4. تفكر و تدبر در آیات و مقاصد آن ) برای پاسخ به سؤالات مطرح شده و یا قطع نظر از آن برای فهم آیات عنصر تفكر و تعقل مهمترین نقش را ایفا می كند. علیرغم اینكه بسیاری از آیات در نگاه اول برای عموم انسان ها قابل درك و فهم است ولی ظرافت ها و لطافت های آن موقوف بر تفكر و تأمل است و از این روست كه قرآن خود به طور مكرر و مؤكد ما را دعوت به تفكر در قرآن می كند. و پر واضح است كسی می تواند در آیات به تفكر نشیند كه مواد اولیه برای تفكر برای او حاصل باشد كه از آن جمله است دانستن قواعد عربی - دانستن معنا و مفهوم واژه ها و الفاظ و برخی دیگر از زمینه های تفسیری همچون شأن نزول آیات و غیره ... لازم به یادآوری است طرح سؤال كه به توضیح آن نیز پرداختیم نقش مهمی در جهت گیری تفكر, آغاز و انجام آن است . 5. توجه به آراء و نظرات مفسران محصول تفكر ما نتایج و برداشتهایی خواهد بود كه مستند به مبادی لغوی و ادبی خواهد بود و برای اطمینان از این نتایج و برداشتها سزاوار است بعد از نتایج كه در مرحله بعد به آراء و انظار مفسرین مراجعه نموده و این نتایج و برداشتها را با آن آراء و انظار مقایسه نموده نقاط ضعف یا قوت را دریابیم . 6. طهارت دل ) تحصیل صفا و طهارت دل از جمله شرایط لازم و قطعی و ضروری است كه اساسی ترین نقش در فهم قرآن داشته تفكرات ما نیز تحت الشعاع آن قرار می گیرند. قرآن خود از این حقیقت پرده برداشته و تصریح می كند كه «لا یمسه الا المطهرون» همانگونه كه تشریعا بدون طهارت دست زدن به خطوط قرآن ممنوع است تكوینا نیز كسی كه از طهارت و صفای دل برخوردار نیست به آن سعادت عظیم و دقیق قرآن دست رسی نخواهد داشت .

عروس حضرت قرآن نقاب آنگه براندازد

كه دار الملك ایمان را ببیند خالی از غوغا

ج ) رعایت آداب تلاوت و مطالعه قرآن : از جمله اموری كه موجب كیفیت بخشیدن به اعمال و به تبع آن موجب لذت بخشی اعمال می گردد رعات آداب می باشد.
و به عبارتی دیگر انسان نسبت به عملی شائق و مشتاق خواهد بود كه از كیفیت عالی برخوردار باشد با آداب انجام شود. پس رعایت آداب موجب كیفیت و كیفیت , موجب شیرین شدن عمل و شیرینی عمل , موجب جذابیت و بهره های بیشتری می گردد. اینك در برخورد با قرآن هنگام تلاوت و مطالعه آن و به منظور برخورداری از بهره های وافر هدایتی آن می بایست آداب لازم را رعایت كنیم كه این آداب برخی ظاهری و برخی معنوی هستند. آداب تلاوت قرآن :
1.
تحصیل طهارت كه همان وضو گرفتن یا غسل است و همچنین مسواك زدن . قرآن عظیم الشأن می فرماید: «لا یمسه الا المطهرون», (واقعه / 79). و پیامبر گرامی اسلام می فرماید: «نظفوا طریق القرآن قیل یا رسول الله و ما طریق القرآن قال افواهكم قیل بماذا؟ قال بالسواك».
2.
استعاذه : پناه بردن به خدا از شر شیطان و تحفظ از برداشتهای سوء و ناصواب «فاذا قرائت القرآن فاستعذ بالله من الشیطان الرجیم» (نحل، آیه 98). 3. بسمله : جاری ساختن «بسم الله الرحمن الرحیم» بر زبان.
4.
تعظیم و احترام : از جمله آدابی كه تأثیر در استفاده از قرآن دارد عظیم شمردن قرآن در دل است به این معنا كه آن را نظیر كتاب های معمولی ندانیم بلكه قرآن را حقیقتی زنده دانسته كه ناظر به باورهای وجودی انسان است كه این كتاب وجود كتبی آن است . از جمله عواملی كه موجب تعظیم و بزرگداشت قرآن می شود این است كه بدانیم و توجه كنیم محتوای این كتاب سخن چه كسی است ؟ حامل آن كیست ؟ حافظ آن كیست ؟ شارحان و مفسران آن چه كسانی هستند؟ پرواضح است كه بزرگ دانستن و اهتمام ویژه داشتن تأثیر بسزائی در استفاده و نحوه آن دارد.
5.
نظر تعلیم و تعلم داشتن : گرچه تلاوت قرآن خود دارای ثوابهای فراوان و پاداشهای ارزشی است ولی باید دید تعلیم و تعلم را نیز فراموش نكرد و با آن هدف زانوی ادب بر خوان قرآن زد.
6.
حضور قلب و خشوع : در صورتی می توانیم بهره های وافر از تلاوت قرآن ببریم كه ادب حضور و خشوع را رعایت كنیم كه این خود محتاج لطف الهی و همت و اهتمام شخص تالی و قاری است .
7.
تفكر و تدبر در آیات : كه نقش مؤثری در بیداری دل و فهم معارف دارد كه توضیح ان را ذكر كردیم .
8.
تطبیق آیات بر خود و جبران كمبودها و یا درمان دردها. یعنی وقتی آیات در مورد ویژگیهای اهل ایمان تلاوت می كنیم نظری نیز بر خود افكنده وضعیت خود را با شاخص های قرآنی بررسی كنیم كه اگر ضعف و كمبودی داریم در صدد جبران آن با راهكارهای قرآن برآیم و اگر نزدیك به آن شاخص ها هستیم از خداوند توفیق بیشتر طلبیدن . شاكر باشیم . د. برطرف كردن موانع فهم صحیح قرآن: برخی از مهمترین موانع و حجاب های فهم قرآن عبارتند از:
1.
حجاب غرور و خودبینی كه مانع نزدیك شدن به قرآن , تلاوت و تفكر در قرآن می گردد.
2.
حجاب آراء باطله و عقاید باطلی كه از قبل در ذهن رسوخ كرده . 3. حب دنیا 4. گناهان و معاصی كه علاوه بر آثار سوئی كه در زندگی دنیوی نیز دارد جلوی فهم صحیح را نیز می گیرد.

 

نظرات

ارسال نظر

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو